Yazı Detayı
12 Kasım 2018 - Pazartesi 17:38
 
SORUNLARIMIZI NASIL ÇÖZÜYORUZ?
Doc. Dr SELMA SABANCIOĞULLARI
Doç. Dr. Selma SABANCIOĞULLARI Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Suşehri Sağlık Yüksekokulu, Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalında öğretim üyesi (Doçent Doktor) olarak görev yapmaktadır. Sabancıoğulları’nın 60’a yakın uluslararası ve ulusal bilimsel makalesi ile beş bilimsel kitapta bölüm yazarlığı, 70’in üzerinde uluslararası ve ulusal kongre, sempozyum ve bilimsel toplantılarda sunulan bilimsel bildirisi bulunmaktadır. Çalışma alanları ruh sağlığı, ruhsal bozukluklar, toplum ruh sağlığı, etkili iletişim ve ilişkiler, çocuk-ergen ruh sağlığı, anne-baba tutumları ve evlilik ilişkileridir. Yabancı dili İngilizcedir.
 
 
Günlük yaşantımızda hepimiz sürekli sorunlarla karşı karşıya gelmekteyiz. Yaşantımızda sorunların olması son derece doğal ve kaçınılmazdır. Sorunların meydana gelmesini engelleyemeyebiliriz ama o sorunların bizi olumsuz etkilemesini engelleyebilir, kontrol edebilir ve yönetebiliriz…

Karşılaştığımız sorunlar acıktığımızda karnımızı nasıl doyuracağımız, akşama yemeğe ne pişireceğimiz gibi sıradan sürekli hayatın içinde var olan çözümü nispeten daha kolay olabilen sorunlar olabilir. Ya da bir hastalık tanısı alma, bir yakınını kaybetme, boşanma sürecine girme, ekonomik sorunlar yaşama gibi çok sıkıntılı hmemize neden olacak kadar çözümü daha zor durumlar da olabilir…

Herkesin bu sorunlara karşı kendince bulduğu bir takım çözümleri vardır. Farkında olmayabiliriz ama hepimiz bir sorun çözücüyüzdür aslında. Sorunlara verilen tepkiler kişiden kişiye farklılık gösterir. Yaşadığımız bu sorunlardan bazılarımız çok kolay kurtulabilirken, bazılarımız ise bu sorunlar karşısında güçsüz kalabiliriz…

Sorunla karşılaşıldığında bazılarımız sorunu yok sayma, görmezden gelme, erteleme, hiçbir şey yapmama gibi davranışlar gösterip, sorunu çözme sorumluluğunu başkalarına yükleyebiliriz. Bazılarımız ise sorunun çözümü için aceleci davranarak çok az bildiğimiz bilgi ve bildiğimiz birkaç çözüm tekniği ile aklımıza ilk gelen şeyi yaparız. Bazılarımız ise daha çok bebeklik, çocukluk döneminde kullandığımız gibi öfke ve saldırganlıkla sorunu çözmeye çalışabiliriz. Bu yöntemlerle sorunu çözme konusunda başarısız olma ve hatta yeni sorunlar ortaya çıkarma olasılığımız çok yüksektir. Deneme yanılma yolu ile de sorunu çözmeye çalıştığımız zamanlar olabilir. Deneme yanılma ile aklımıza gelen tüm yolları dener, çok zaman kaybedebiliriz. Çözüm şansa bağlıdır. Şansımız var ise çözümü çok geçmeden bulabiliriz, yoksa işimiz çok çok uzun sürebilir…

Bazılarımız ise mantıksal bir düşünme tarzını kullanır, sorunu doğru bir şekilde tanımlar, nedenlerini ortaya koyar, çözüme ulaştıracak stratejiyi belirler, belirlediği stratejiyi uygular ve çözüme ulaşılıp ulaşılamadığını kontrol eder. Bu özelliklere sahip olan bireyler sorunun çözümünde diğer kişilere göre daha başarılı olurlar. Etkili problem çözme yöntemleri yaşantılar yoluyla öğrenildiği için etkili olan yolları öğrenmek ve öğretmek mümkündür…

Sorun çözmenin öğrenilmesi konusunda uzmanlar belirli aşamalardan oluşan bir sorun çözme yaklaşımı önermektedirler. Bu yaklaşım, sorunları tanımlamamızı, farklı alternatif çözümler belirlememizi ve belirlediğimiz çözümler arasından en etkili olacak olanı seçmemizi kolaylaştırır. Bu süreç zaman ve emek gerektirir. Özellikle zor durumların çözülmesinde kullanılırsa harcanan zamanın her dakikasına değecek bir yoldur…

Bu sürecin iki önemli adımı bulunmaktadır. Birinci adım SORUNA YÖNELME TARZIMIZDIR. Bir sorunu çözmeye çalışmadan önce başarılı olabilmek için atılması gereken ilk adım, soruna ve sahip olduğumuz becerilere karşı pozitif bir tutum sergilemektir. Mevcut sorunu çözebileceğimize dair kendimize inanmalı ve kendimizi motive etmeliyiz.Bir başka şeysorunu olumsuz bir şekilde görüp, çözüm bulma sürecimizi daha da zorlaştırmak yerine, kişisel olarak büyümemize yardımcı olan, yeteneklerimizin geliştirilmesine yol açacak bir meydan okuma olarak görmektir. Çözüm için harekete geçmeden önce durup düşünmeli, aceleci olmamalıyız. Aceleci olmak sorunu çözmekten ziyade daha çok hata yapmamıza neden olabilir…

İkinci adım ise SORUNU ÇÖZME AŞAMASIDIR. Sorunu çözmenin ilk aşaması PROBLEMİ TANIMLAMAKTIR.Bu çok önemli bir aşamadır, çünkü bir kez zorluğun ne olduğunu somut olarak anladıysak, artık onu çözmek daha kolay olacaktır.Sorunu tanımlarken, sorun ne? Ne zaman ortaya çıkıyor? Nerede ortaya çıkıyor?, Kimlerin ve nelerin sorunun ortaya çıkmasında rolü var? gibi soruların cevaplandırılması sorunun tanımlanmasını kolaylaştıracaktır. Sorunu ortaya koyduktan sonra sorun hakkında olabildiğince fazla bilgiye ulaşmalıyız. Sorunla ilgili riskler, olumlu ve olumsuz bütün yönler ortaya çıkarılmalıdır. Sorun hakkında ne kadar çok bilgiye sahip olursak, sorunu çözme olasılığımız o kadar güçlü olur…

Diğer aşama HEDEFLERİN BELİRLENMESİDİR. Sorun belirlendikten sonra çözümü kolaylaştırmak için sorun alt bölümlere ayrılarak hedef belirlenmelidir. Belirlenen hedefler bizim potansiyelimizi aşmayacak düzeyde olmalıdır. Potansiyelimizin üzerinde bir hedef belirlersek başarısız olabiliriz. Ancak hedefimiz potansiyelimizin altında kalacak düzeyde de olmamalıdır. Bu kez de yapabileceklerimizi yapamaz, kendi gücümüzü ortaya koyamayız, potansiyelimizi tam olarak kullanamayız.

Sonraki aşama ÇÖZÜM SEÇENEKLERİ ÜRETMEKTİR. Bu aşamada doğru yanlış demeden bütün seçenekler ortaya konmalıdır. Kendimizi kısıtlamadan akla gelen bütün seçenekler sıralanmalıdır. Bunun için zaman ayırıp üzerinde çalışmamız gerekmektedir. Ürettiğimiz alternatif çözümler ne kadar çok olursa, elimizde o kadar çok fikir olacak ve sorunumuza en iyi cevabı bulma şansımız artacaktır.Gerekirse sorunun çözümü için çevrenizdeki kişilerden yardım isteyebilirsiniz. Ama bu konuda dikkatli olmak gerekir. Burada daha çok başkalarının yap dediğini yapmak değil, sizin aklınıza yatan, size uyan çözümleri bulmak önemlidir…

Sonrasında UYGUN SEÇENEĞİN BELİRLENMESİ VE UYGULANMASI gelmektedir.Belirlediğimiz seçeneklerin sonuçlarına ilişkin öngörülerimiz olmalı. Ne yaparsanız, nelerle karşılaşırsınız, sonuçları nasıl olur? gibi. Seçeneklerin avantaj ve dezavantajları ortaya konulmalıdır. Bu değerlendirme sonrasında bize en uygun olan seçeneğe karar verilmeli ve uyulamaya geçilmelidir…

Son aşama UYGULAMANIN DEĞERLENDİRİLMESİDİR. Uygulama sonrası seçilen çözümün sorunu çözüp çözmediği değerlendirilir. Sorun çözülmüşse kişi rahatlar, ancak sorun çözülmemişse sorunun nedenlerine yada belirlenen diğer seçeneklerin uygulanması için gerekli olan ön aşamalara geri dönmek gerekebilir…

Sorunlarımızı çözme konusunda başarısız olduğumuzu hissedersek, gerektiğinde bu konuda bir danışmandan yardım alabiliriz. Çünkü çözülemeyen ve biriken sorunlar ileri de ruhsal sağlığımızla ilgili ciddi hastalıklar ortaya çıkarabilir…

Kontrol edebildiğimiz sorunlar çoğu kez bizi geliştirir ve olgunlaştırır. Yaşamınızdaki sorunları çözebilmeniz dileği ile sağlıcakla kalın…

Dünyanın sorununu çözmek için bir saatim olsa 55 dakikasını sorunun kaynağını anlamak için kullanırım…EİNSTEİN…
 
Etiketler: SORUNLARIMIZI, NASIL, ÇÖZÜYORUZ?,
Yorumlar
Haber Yazılımı