Yazı Detayı
08 Nisan 2019 - Pazartesi 22:26
 
Bilim Hırsıyla Hayatı Çalınan Genç
DR. HABİB DEMİREL
Türk Kızılayı Samsun Şubesi Başkanı
 
 
20. yüzyılın en trajik ve etik ihlâllerle dolu deneyi…Bir yanda 6 aylık masum bir bebek, diğer yanda hırslı bir doktor… Öyle hırslı ki Doktor John Money küçük bebeğin doğasına müdahale etmekten, onu hayatı boyunca bırakmayacak bir travmayı yaşatmaktan çekinmeyecek biri. David’in hikayesi insanı derinden sarsıyor.

22 Ağustos 1965’te Kanada’nın Winnipeg kentinde Janet Reimer, ikiz erkek çocuklarını dünyaya getirdi: Bruce ve Brian Reiner kardeşler. İkizlerin kaderleri altı aylıkken kendilerine konulan fimozis teşhisinden sonra değişecekti. Bruce ve Brian, idrar yapmada güçlüğe neden olan ve sık sık enfeksiyon geçirmeye yol açan fimozisten muzdaripti. Tedavi olarak tıbbi amaçla nadiren uygulanan sünnet uygulamasına karar verildi. Ancak geleneksel neşter yöntemi yerine yakma tipi sünnet uygulaması yapıldı ve ameliyatta yaşanan kaza sonucu ikizlerden Bruce’un penisi tamamen yanarak kullanılamaz hale geldi.

Çaresizlik içindeki aile mahvolmuş bir şekilde dünyanın en iyi tıp okullarından John Hopkins’e giderek cinsiyet konusunda çalışan Psikiyatrist Dr. John Money ile görüştüler. Dr Money cinsiyetin çok küçük yaşlardan itibaren çevre tarafından öğrenildiğini ileri süren Nötral Cinsiyet Teorisi’ni savunmaktaydı. Yıllardır savunduğu teoriyi ispatlayarak ününe ün katmasına vesile olacak bir vaka ile karşı karşıyaydı. 1960’larda cinsiyet çalışmacıları yeniden bir penis oluşturmanın çok zor olduğunu ancak bir vajina inşa etmenin daha kolay olduğunu fark etmişti. Dr Money de, Reimer ailesine Bruce’un penisi olmayan bir erkek olmasındansa gerçek cinsiyetini bilmeyen bir kız olarak yetişmesini önerdi ve gerekli psikolojik desteği sağlayacağına dair söz vererek onları ikna etti. Bruce’a gerçeğin söylenmemesi konusunda aileyi sıkıca tembihledi ve dünyada en uzun sürecek cinsiyet değiştirme deneyi böylelikle başlamış oldu.

Aile Bruce’un adını değiştirerek işe koyuldular. Artık o Brenda olmuştu. Fırfırlı elbiseler, oyuncak bebekler… Bir kız çocuğunun ilgisini çekebilecek her şeyi onun için hazırlamışlardı. 22 aylıkken Bruce’un testisleri orşektomi ameliyatı ile alındı ve bir dişi gibi hissedebilmesi için düzenli olarak östrojen hormonu verilmeye başlandı. Bununla birlikte Dr. Money, Brenda ile yaptığı görüşmelerde onun bir kız olduğunu vurgulayacak telkinlerde bulunuyor, ekibinden doktorlar da Brenda’yı ikizi Brian ile zaman zaman çıplak bırakarak erkek değil kız olduğunu fark etmesini sağlamaya çalışıyordu.

Dr. Money deneyin başarıyla ilerlediğini kaydediyordu raporlara. Aile de benzer şekilde, deney olduğunu bilmedikleri bu sürecin başarıyla ilerlediğini söylüyordu. Ancak hiçbir şey yolunda değildi. Brenda kız kıyafetlerinden hoşnut değildi, elbiseleri yırtıyor, oyuncak bebekleri öfkeyle hırpalıyordu. Zorla Brian’ın oyuncaklarını alıp onlarla oynuyordu. Erkek kardeşi gibi ayakta işemeye çalışıyor, okulda erkekler tuvaletine gidiyordu. Kızlar onun bu garipliğinden dolayı çekiniyor, kızlar tuvaletine girmesi gerektiğinde onu engelliyorlardı. Brenda okulda hor görülüyor ve dışlanıyordu. Garipti, tuhaftı, öfkeliydi, saldırgandı. Brenda vücuduna sığamıyor ve cinsel kimliğini kabul etmiyordu. Kendindeki farklılığın farkındaydı. Neden devamlı Dr. Money’e gittiklerini anlamıyordu ve ondan pek hoşlanmıyordu. Kendisine cevabı “çünkü ben bir kızım” olan sorularından bıkmıştı.

Ergenlik yıllarına geldiğinde Brenda’nın sorunları daha karmaşık bir hâl aldı, intihara meyilli bir ruh hali içindeydi. Dr. Money ise yaklaşık 10 yıldır tedavisi ile yakından ilgilendiği 12 yaşındaki Brenda’ya artık bir vajina yapılabileceğini düşünüyordu. İntihar denemelerinde bulunan Brenda, bir daha Dr. Money’e götürürlerse intihar edeceğini söyleyince, aile Dr. Money ile görüşmekten vazgeçti ve Brenda’nın yerel bir psikolog ile tedaviye devam etmesi kararı aldı. Brenda’nın yeni psikoloğu ise aileye bambaşka bir öneride bulundu, hiçbir zaman kendini kız olarak görmeyen Brenda’ya gerçeği söylenmesi yararlı olabilirdi. Bruce olarak doğan ve Brenda olarak hayatına devam etmesi kararı verilen Brenda, 1980 yılında, 15 yaşında iken gerçeği ona söylediler. Brenda bu haber karşısında derinden sarsılmış ancak sevinmişti de. 15 yıllık yaşam serüvenindeki garipliğin anlam kazandığını söylemişti: “Birdenbire neden öyle htiğim anlam kazandı. Bir çeşit ucube değildim, deli değildim.” Brenda başına gelenleri büyük bir olgunluk ile karşıladı, ailesine de kızmadı; ancak suçlunun doktoru John Money olduğunu düşünüyordu. Hayatına yeni bir kimlikle devam etmeye karar verdi. Bundan sonra David Reimer olarak yaşamına devam edecekti. Uzun saçlarını kestirdi. Östrojen nedeniyle oluşan göğüslerini mastektomi ile aldırdı ve iki kez falloplasti ameliyatı geçirerek yeni bir penis inşa edilmesini sağlamaya çalıştı. Hiçbir zaman evlenemeyeceğini düşünmesine rağmen 1990 yılında Jane Fontain’e âşık oldu ve Jane ile evlenerek Jane’in üç çocuğunun üvey babası oldu.

David’in mutluluğu maalesef çok sürmedi, yaşadıklarını kabul etmek çok zordu ve bu travmayı atlatması pek muhtemel görünmüyordu. İkizi Brian da çok zorlanmış hissediyordu. Cinsel kimliklerini öğrenmeleri için doktorların gerçekleştirdiği faaliyetler iki genç adamda da müthiş bir incinmişliğe ve yaralanmaya neden olmuştu. Brian 2002 yılında başlarından geçen travmatik deneylerin de etkisi olduğu düşünülen bir dizi psikolojik hastalık yaşadı ve aşırı antidepresan kullanımı nedeniyle 2002 yılında hayatını kaybetti.

David’in ise hormonal dengesinin sağlanamaması nedeniyle yaşadığı psikolojik sorunlara evlilik sorunları eklenmişti. İşsizlik ve parasızlık sorunlarıyla mücadele etmesi gerekiyordu. Bir de ikizinin ölümü onu derinden sarsmıştı. Daha fazla devam edemeyeceğini anladığında 37 yaşındaydı. Kendisini kafasından vurarak intihar etti.

Dr John Money başarısızlıkla sonuçlanan deneyin ardından sessizliğe gömüldü ve bu konuda yazmamayı tercih etti. Ancak Money’in ekibinden Dr. Colapinto 2004 yılında bu deneyin nasıl başarısızlıkla sonuçlandığını tüm dünyaya açıkladı. Bruce başından beri Brenda olamamıştı. Dişi kimliğini hiç kabul etmemiş ve hor görülmüştü. Aile de yalan söylemişti. Colapinto’ya göre bu, bir tür savunma mekanizmasıydı, her şeyin yolunda gittiğine kendilerini inandırmaya çalışıyorlardı.

David Reimer’ın acı tecrübeleri, cinsel eğilimlerin doğuştan geldiğine ve sonradan değişmesinin çok çok zor hatta imkânsız olduğu görüşüne delil olan en büyük deney oldu.

David’in hikayesini anlattığım arkadaşlarım derinden sarsıldılar. Aşağı yukarı kendileriyle yaşıt biriydi bu öykünün baş kahramanı. Hırsla, sonunu düşünmeden insan doğasına müdahale eden Dr. Money’e ise hepsi ateş püskürdü. Onun deneyi genç bir insanın hayatını mahvetmiş, ömür boyu sürecek bir travma ile yaşamasına neden olmuş ve sonunda da genç yaşta intiharına neden olmuştu.

Sağlıcakla kalın dostlar. Saygı ve sevgilerimle.
 
Etiketler: Bilim, Hırsıyla, Hayatı, Çalınan, Genç,
Yorumlar
Haber Yazılımı